|
|
|
Osmanı İmparatorluğu'nun kuruluşundan sonuna kadar 600 yildan fazla bir Tarihi dönemi kapsayan devirde İmparatorluğu idare etmiş olan 36 padişah vardır. Avustralya'daki gençlerimize faydalı bir kaynak olacağını düşünerek en kısa şekilde bütün padişahların hayat hikâyelerini renkli resimleriyle birlikte okuyuculara sunmaktayız. Bu ölümsüz ve şanlı ecdadlarımızın torunları olan genç nesillere ne mutlu.
BİRİNCİ PADİŞAH SULTAN OSMAN
I (OSMAN GAZİ )
(1258 - 1326)
Osmanlı Devletinin kurucusudur. Ertuğrul Bey'in oğludur. Söğüt'te
doğdu. Bizans sınırlarına yakın bir uç beyi olan babasının ölümü üzerine1288
yılında başa geçti. Bizanslılarla çeşitli savaşlar yaptı. Karacahisar,
Göynük ve Mudurnu'yu fethetti. Yerhisar ve İnegöl'ü de aldı. Anadolu Selçuklu
Devletinin son bulması uzerine 1299 yılında bağımsız oldu. Bu devlete,
kurucusunun adından dolayı OSMANLI DEVLETİ dendi. Osman Gazi
bundan sonra da savaşlarına devam etti. Malkara, Kocahisar, Akhisar, Lefke
ve Geyve'yi almayı başardı. Oğlu Orhan beyin Bursa'yı alma haberini aldığı
sıralarda öldü. Yerine oğlu Orhan Bey geçti.
İKİNCİ PADİŞAH SULTAN ORHAN
(Gazi)
(1288 - 1359)
İkinci Osmanlı Padişahı, Osman Bey'in oğludur. Babasının ölümü üzerine
1326 yılında tahta geçti. İlk işi, Osmanlı Devleti sınırları içine Bursa'yı
katmak oldu. Bundan sonra, kardeşi Alâeddin Paşa ile birlikte, genç Devleti
yönetti. Küçük bir beyliği büyük bir Devlet durumuna getirdi. Orhan Bey,
devletin merkezini Yenişehirden Bursa'ya nakletti. Orhan Gazi
zamanında Rumeli'ye geçildi. Hayrabolu, İpsala, Gelibolu, Bolayır Osmanlı
sınırlarına katıldı. Rumeli'ye geçen oğlu Süleymen Paşa'nın ölümü üzerine,
üzüntüden öldüğü söylenir. "Gazi" unvaniyle anılan Orhan Bey, Osmanlı
tarihinin en kahraman en temiz ve kusursuz hükümdarlarından biridir.
M U R A T I.
(1325 . 1389 )
Üçüncü Osmanlı padişahı. Orhan Bey'in oğludur. Dedesi Osman Bey'dir.
Babasının ölümü üzerine 1359 yılında tahta çıkmıştır. Osmanlı Devleti'ni,
beylik halinden çıkarıp bir devlet haline getiren hükümdardır. Saltanatının
ilk yıllarında Ankara'yı almıştır. Daha sonra Rumeli'ye geçmiş, Edirme'yi
almış, Hırıstiyanlara karşı Sırp Sındığı savaşını kazanmıştır. Rumeli'de
ilerlemelerine devam etmiş, Sofya ve Selânik alınmıştır. Balkan devletlerinin,
Osmanlıların Rumeli'de ilerlemelerine engel olmak için giriştikleri büyük
bir meydan muharebesi olan Birinci Kosova Meydan Muharebesi'nde büyük başarı
kazanmıştır. Ancak, savaş alanını dolaşırken, bir Sırplı tarafından şehit
edilmiştir. Murat I, 'Hüdavendigâr' sanı ile anılır.
YILDIRIM BEYAZİT (BEYAZİT I.)
(1360 Ğ 1403 )
Dördüncü Osmanlı padişahı. Babası Murat I.in Kosova Savaşı'nı kazandıktan
sonra, savaş alanında şehit düşmesi üzerine tahta çıkmıştır. Hükümdar olduktan
sonra Sırbistan istilâsını tamamlamış, Bizans'taki taht kavgalarını kendi
isteğine göre düzene sokmuş, Anadlu'daki beyliklerin çoğunu ülkesinin sınırlarına
katmıştır. Bundan sonra Selânik'le birlikte Kuzey Yunanistan'ı almış,
Avrupa devletlerinin birlik olarak kurdukları büyük bir ordu ile Niğbolu'da
karşılaşmış ve Niğbolu Zaferi'ni kazanmıştır. Bundan sona İstanbul'u kuşatmış,
Trabzon Rum İmparatorluğu'nu haraca bağlamıştır. Fakat bu sıralarda
Anadolu'da ilerlemekte olan Timur'un üzerine yürümek zorunda kalmıştır.
1402 yılırda yapılan Ankara Savaşı'nda yenilgiye uğrayarak esir düşmüştür.
Sekiz ay sonra da, Akşehir'de ölmüştür. Yıldırım, Osmanlı padişahlarının
büyüklerinden biridir.
ÇELEBİ MEHMET I.
( 1387 - 1421 )
Beşinci Osmanlı padişahı. Yıldırım Bayezit'in oğludur. Yıldırım Bayezit'in,
Timur'a karşı yaptığı Ankara Savaşı'nda yenilmesinden ve ölmesinden sonra,
hükümdar olmak isteyen üç kardeşinin çıkardığı ayakanmalarla uğraşmış,
on iki yıl süren bu didişmelerden sonra kardeşlerini yenilgiye uğratarak
1413 te padişah olmuştur. Padişahlığı sırasında, Yıldırım'ın yenilgisinden
sonra başkaldıran beylikleri yeniden egemenliğine almaya uğraşmış, Eflâk
ve Macaristan'a sefer yapmış, mezhep ayaklanmalarını bastırmaya uğraşmıştır.
Osmanlı tarihçilerinin "İkinci Kurucu" unvanını verdikleri Çelebi Sultan
Mehmet 34 yaşında iken attan düşerek felç olmuş kısa bir süre sonra da
ölmüştür.
M U R A T II.
( 1402 - 1451 )
Altıncı Osmanlı padişahı, Çelebi Sultan Mehmet'in oğludur. Babasının
ölümü üzerine 1421 yılında tahta çıkmıştır. Saltanatının ilk yıllarında,
ayaklanan amcası Mustafa ile uğraşmış, sonra da "Düzmece Mustafa" olayında,
onu yakalatarak Edirne'de astırmıştır. Bundan sonra Bizans'ı kuşatmıştır.
Fakat Macarlar ve Karamanoğulları ile uğraşmak zorunda kaldığı için, kuşatmayı
bırakmıştır. 1444 yılında tahtı, bir çocuk olan oğlu Mehmet'e (Fatih) bırakmış;
Manisa'da dinlenmeye çekilmiştir. Fakat Haçlıların Osmanlılar üzerine saldırmaları
üzerine, yeniden tahta çıkmış, haçlılar ordusunu Varna Meydan Muharebesi'nde
bozguna uğratmıştır. Bundan sonra Yeniçerilerle uğraşmış, haçlılara
karşı Kosova savaşını kazanmış ve 49 yaşında Edirne'de ölmüştür.
FATİH SULTAN MEHMET
( 1430 - 1481 )
Yedinci Osmanlı padişahı. Murat II. nin oğludur. Babasının ölümü üzerine,
ikinci defa olarak 1451 yılında tahta çıkmıştır. Padişahlığınının ilk yıllarında,
herşeyden önce İstanbul'u almıştır. Bu nedenle "Fatih" sanı ile anılır.
Fatih Sultan Mehmet, bundan sonra Sırbistan üzerine yürümüş, Belgrad'ı
almış, Mora'yı Osmanlı sınırlarına katmış. Eflâk üzerine yürümüş, Arnavutluk
seferlerini sonuca bağlamış. Midili ve Limni adalarını almıştır.
Başarıları bunlarla kalmayan Fatih, Osmanlı devletini bir imparatorluk
durumuna getirmiştir. 1481 yılında büyük bir sefere çktığı sırada
Gebze yakınlarında ölmüştür. Fatih, Osmanlı padişahlarının en büyüklerinden
biridir.
B EY A Z I T II.
( 1447 - 1512 )
Sekizinci Osmanlı padişahı. Fatih Sultan Mehmet'in oğludur. Babasının
ölümü üzerine 1481 yılında tahta çıkmıştır. Ancak, padişahlığının ilk yılları,
tahta çıkmak isteyen kardeşi Cem Sultan'la uğraşmakla geçmiştir. Cem'in
ölmesinden (1495) sonra, sonu alınmayan savaşlara girişmiştir. Büyük komutanların
yönetiminde Türk orduları Macaristan, Bosna ve Mora'da başarılı savaşlar
yapmışlardır. Fakat, yönetimindeki gevşeklik yüzünden, çocukları
arasında anlaşmazlıklar çıkmış; Trabzon'da vali olarak bulunan Yavuz'un
tahta geçmesi Yeniçeriler tarafından istendiğinden, tahttan indirilmiş
ve yerine oğlu Yavuz Sultan Selim geçmiştir. Kendini sofuluğa verdiği
için "Veli" unvanı ile anılır.
YAVUZ SULTAN SELİM
( 1467 - 1520 )
Dokuzuncu Osmanlı padişahı. Bayezit II.nin oğludur. Babasının tahttan
indirilmesi üzerine 1512 yılında tahta çıkmıştır. Padişahlığının ilk yıllarında
Anadolu'da şiîlik dâvasını çıkaran İran hükümdarı Şah İsmail üzerine yürümüş,
Çaldıran Savaşı'nda onu büyük bir yenilgiye uğratmıştır. Bundan sonra Doğu
Anadolu'nun bir çok illerini Osmanlı sınırlarına katmış, Suriye ve Mısır
üzerine yürümüştür. Mısır'daki Abbas'ın halifeliğine son vererek, Osmanlı
padişahlarının, "halife" olmasını sağlamıştır. Bu büyük zaferlerinden
sonra İstanbul'a dönen Yavuz Sultan Selim, yeni bir sefere hazırlanırken,
Çorlu civarında ölmüştür. Yavuz Sultan Selim, Osmanlı tarihinin olduğu
kadar, dünya tarihinin de büyük hükümdarlarından biridir.
KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN
( 1494 - 1566 )
Onuncu Osmanlı padişahıdır. Yavuz Sultan Selim'in oğludur. 1520 yılında
tahta çıktı. Zamanında Osmanlı İmparatorluğu en parlak zamanını yaşadı.
Türkler, Viyana kapılarına kadar dayandılar. Akdeniz bir Türk gölü oldu.
46 yıllık saltanatı sırasında, Viyana önlerinden Basra körfezine, Hazar
denizinden Cezayir'e kadar yayılan, devrin en büyük İmparatorluğunu yaratan
bir hükümdar oldu. Kazandığı en önemli muharebe, Mohaç Meydan Savaşı'dır.
Son seferi olan Zigetvar seferi sırasında, 72 yaşında iken öldü.
Başarıya ulaştırdığı İmparatorluğun muhteşemliği karşısında, kendisine
"Muhteşem" sanı da verilir. Hükümdarlığı sırasında, ülkenin yönetimi ve
örgüt için meydana getirdiği kanunlar nedeni ile de "Kanuni" sanı ile anılır.
İKİNCİ SELİM
( 1524 - 1574 )
On birinci Osmanlı padişahıdır. Kanuni Sultan Süleyman'ın oğludur.
Babasının ölümü üzerine, Sokollu Mehmet Paşa'nın gönderdiği haberi alarak,
Anadolu'dan İstanbul'a gelmiş, 1566 tarihinde tahta çıkmıştır. Babası
kadar değerli bir hükümdar olmamakla beraber, Osmanlı İmparatorluğu'nun
en kudretli zamanlarında hükümdar olduğu için; zayıf kişiliğinin devlete
bir zararı olmamıştır. Sadrazam Sokollu Mehmet Paşa'nın yöneticilği altında
Osmanlı İmparatorluğu, en kudretli zamanlarını yaşamaya devam etmiştir.
Zamanında Kıbrıs alınmış, Aden cevresi fethedilmiş, Sinan Paşa, Kılıç Ali
Paşa, Piyale Paşa gibi ünlü komutanların yönetiminde Osmanlı orduları,
zaferler kazanmaya devam etmiştir. Zamanını eğlence içinde geçimiştir.
ÜÇÜNCÜ MURAT
( 1546 - 1595 )
On ikinci Osmanlı padişahıdır. Selim II.nin oğludur. Babasının ölümü
üzerine 1574 tarihinde tahta çıkmış, ilk iş olarak beş kardeşini öldürtmüştür.
Sokollu Mehmet Paşa'nın sadrazam bulunduğu ilk yıllarda önemli olaylar
olmamıştır. Fakat, Sokollu'nun ölümünden sonra, devlet işleri karışmaya
başlamıştır. Osmanlı İmparatorluğu için başarısızlıkla sonuçlanan İran
savaşları yapılmış, Avusturya ile de başarısız savaşlara girilmiştir.
Zamanında, Osmanlı İmparatorluğu'nun büyük gücü, yavaş yavaş kaybolmaya
başlamıştır. Üçüncü Murat, Osmanlı İmparatorluğu'nun güçlü zamanlarında
hükümdar olduğu ve Sokollu Mehmet Paşa'nın gücünden yararlandığı için,
devlet yönetimine önem vermemiş, zamanını zevk ve safa içinde geçirmiştir.
ÜÇÜNCÜ MEHMET
( 1567 - 1603 )
On üçüncü Osmanlı padişahı. Murat III. ün oğludur. Babasının 1595 tarihinde
ölümü üzerine tahta çıkmıştır. Padişah olunca, 19 erkek kardeşini boğdurmuş,
24 kız kardeşini Eskisaray'a hapsettirmiştir. Babasından çocuk doğuracak
olan 10 kadını da boğdurtmuştur. Askerlerin isteği üzerine Eğri seferine
çıkmış, 1596 da Eğri Kalesi'nin alınmasını sağlamıştır. Bundan sonra yapılan
Haçova Meydan Muharebesi, Hoca Sadettin Efendi'nin zorlaması üzerine, padişahın
savaştan çekilmemesi sağlanmış ve kazanılmıştır. Mehmet III. zamınında
Kanije Kalesi de alınmış, Anadolu'da Celâli ayaklanmaları başlamıştır.
Eğri fatihi unvanı ile anılan Mehmet III. devri, Osmanlı İmparatorluğu'nun
gerilemeye başladığı devirdir.
BİRİNCİ AHMET
( 1590 - 1617 )
On dördüncü Osmanlı padişahı. Üçüncü Mehmet'in oğludur. Babasının ölümü
üzerine on dört yaşında padişah oldu. Küçük kardeşi Mustafa'yı ataları
gibi öldürtmedi. Fakat sarayda hapsettirdi. Zamanından önce devam
eden Avusturya ve İran savaşlarına son verdirtti. Anadolu'daki Celâli ayaklanmaları,
Kuyucu Murat tarafından bastırıldı. Birinci Ahmet, yirmi sekiz yaşında
öldü. On dört yıl padişahlık yaptı. Padişahlık yılları hep sarayda geçirmiş,
saray kadınlarının etkisinden kendini kurtaramamıştır. Birinci Ahmet'in
yaptığı en önemli işlerden biri, tahta çıkanların, kardeşlerini öldürmelerine
son verdirmesidir. Buna göre, Osmanlı soyundan en yaşlı olan veliaht olacak
ve padişah öldüğünde tahta çıkacaktı.
BİRİNCİ MUSTAFA
( 1591 - 1623 )
On beşinci Osmanlı padişahı. Üçüncü Mehmet'in oğludur. Padişah olan
kardeşi Birinci Ahmet, kendisini öldürtmediği, saraya hapsettirdiği için,
zamanını saraydaki odasında, kafes arkasında geçirdi. Zekâ ve görgüden
yoksun, akıl yeteneğini kaybetmiş bir durumda idi. Birinci Ahmet'in
ölümü üzerine padişah oldu. Yirmi altı yaşlarında bulunuyordu. Fakat zekâsı,
iki yaşındaki bir çocuğunki kadardı. Çoğu zaman havuzlardaki balıklara
para atarak eğlenirdi. Padişahın bu durumu halk arasında yayılınca
padişahlıktan alındı. Saraydaki odasına hapsedildi. Yerine İkinci Osman
padişah oldu. Fakat çok geçmeden İkinci Osman Yeniçeriler tarafından öldürülünce
yeniden tahta çıkarıldı. Devlet yönetimi valide sultanın eline geçti. Deli
olduğu için, devlete yararı dökünmamış bir padişahtır.
İKİNCİ OSMAN (Genç)
( 1604 - 1622 )
On altıncı Osmanlı padişahı. Birinci Ahmet'in oğludur. Amcası Birinci
Mustafa'nın tahttan indirilmesi üzerine on dört yaşında padişah oldu. Genç
bir çocuk olduğu için, kendini saray eğlencelerine kaptırdı. Devlet işleri,
annesi tarafından yönetildi. İkinci Osman, on sekiz yaşına geldiğinde,
çevresini sarmış olan bu hileci insanlardan kurtulmak istedi. Çeşitli seferlere
çıktı. Fakat, yönetimindeki seferlerde başarı kazanamadı. Yeniçerilerle
arası açıldı. Sonunda Yeniçeriler ayaklandılar. Saraya yapılan bir
baskın sonunda İkinci Osman, Yeniçerilerin eline geçti. Tahta Birinci Mustafa
yeniden çıkarıldı. İkinci Osman Yeniçeriler tarafından Yedikule zindanlarına
götürülerek, feci bir şekilde öldürüldü. İkinci Osman on sekiz yıl
yaşamış, dört yıl padişahlık yapmıştır.
DÖRDÜNCÜ MURAT
(1612 - 1640)
On yedinci Osmanlı padişahı. Birinci Ahmet'in oğludur. Amcası Mustafa
I. den sonra tahta çıkmıştır. Saltanatının ilk on yılında , kendisi çocuk
olduğu için devlet işleri Mahpeyker Kösem Sultan tarafından yöretilmiştir.
Zamanında Anadolu'da Abaza Mehmet Paşa ayaklanmış, Bağdat İranlılar tarafından
alınmıştır. Yirmi yaşına geldiğinde devlet işlerini kendisi
yönetmeye başlayan Dördüncü Murat, ayaklanmaları bastırmak için çok kan
döktürmüş, içkiyi yasaklamıştır. İran üzerine zaferle sonuçlanan iki sefer
yapmıştır. Reyan seferi adıyle ünlü olan birinci seferinde Reyan ve Tebriz'i
almış; ikincisinde Bağdat'ı İranlılardan kurtarmıştır. Bu nedenle "Bağdat
Fatihi" sanı ile anılır.
BİRİNCİ İBRAHİM (DELİ)
(1615 - 1649)
On sekizinci Osmanlı padişahı. Kardeşi Dördüncü Murat'ın ölümü üzerine,
yirmi beş yaşında tahta çıkmıştır. Sarayda hapsedildiği ve her an öldürülme
korkusu içinde büyüdüğü için, sinirleri bozuk bir hükümdar olmuştur. Zamanla
sinirliliği delilik derecesine çıkmıştır. Sekiz buçuk yıllık padişahlık
devresi, Osmanlı Devletinde yolsuzlukların ve rüşvetin arttığı bir devre
olmuştur. Yeniçerlerin bir ayaklanması üzerine tahtan indirilmiş,
sarayda hapsedilmiştir. Fakat, aradan çok geçmeden yeni bir ayaklanmaya
neden olacağı düşüncesiyle boğdurularak öldürülmüştür. Osmaünlı İmparatorluğu'nda
tahta çıkması ile yararlıkları değil, büyük ölçüde zararları olmuş hükümdarlardan
biridir.
