|
|
|
DÖRDÜNCÜ MEHMET (AVCI)
(1642 - 1692)
On dokuzuncu Osmanlı padişahı. Birinci İbrahimin oğludur. Babasının
tahtan indirilmesi üzerine, yedi yaşında iken padişah olmuştur. Padişahlığının
ilk yıllarında, büyük annesi Kösem Sultan'ın elinde bir kukla olmaktan
ileri gidemedi. Osmanlı İmparatorluğu da en zor zamanlarını yaşamaya başladı.
Devletin ileri gelenleri, ülkenin kurtulması için Köprülü Mehmet Paşa'nın
sadrazamlığa getirilmesini padişaha kabul ettirdiler. Bunun sonucu olarak
Osmanlı İmparatorluğu, yeniden büyük günlerini yaşamaya başladı.
Dördüncü Mehmet, zamanını eğlence ve avlanma ile geçirdi. Devlet işlerine
önem vermedi. Elli iki yıl yaşamış ve kırk yıl padişahlık yapmıştır. Yaptığı
en iyi iş, Köprülü'yü iş başında tutması olmuştur. (1642 - 1687)
YİRMİNCİ PADİŞAH İKİNCİ
SÜLEYMAN
(1642 - 1691)
Yirminci Osmanlı padişahı.Birinci İbrahimin oğludur. Çocukluk ve gençlik
yılları, haremde hapis hayatı yaşayarak geçmiştir. Haremdeki bu kapalı
yaşayışı, kırkbeş yaşına kadar sürdü. Dördüncü Mehmet'in 1687 yılında padişahlıktan
indirilerek kendisinin padişah olacağı haberine, bir türlü inanmak istemedi.
Bulunduğu odadan kendisini öldürecekler diye, bir türlü çıkmak istemedi.
Zamanı Osmanlı İmparatorluğu'nun en sıkıntılı günlerini kaplar. İkinci
Süleyman, bu zor duruma bir çare getirmekten çok uzaktı. Bir ara, ordunun
başına geçerek sefere çıkması istendi. Bunu yaptı, fakat hastalandığı için
Edirne'den geri döndü. İkinci Süleyman, kırk dokuz yıl yaşamış, dört
yıl kadar padişahlık yapmıştır. Hiç bir önemi olmayan padişahlardan biridir.
21.Cİ PADİŞAH İKİNCİ AHMET
( 1643 - 1695 )
Yirmibirinci Osmanlı Padişahı. Birinci İbrahimin oğludur. İkinci Süleyman'ın
ölümü üzerine kırk sekiz yaşında padişah oldu. Hayatı her an öldürüleceği
korkusu içinde geçmişti. Günün birinde padişah olabileceğini, bir an bile
düşünmemişti. Padişah olduğunda ülkenin yönetimi ile ilgili en ufak bir
düşüncesi olmayan, zavallı bir durumda idi. Kimseyi öldürtmeden padişahlığa
başladı. Köprülü Mustafa Paşa'yı sadrazamlıkta tuttu. Osmanlı İmparatorluğu,
eskisi gibi zor durumlarını yaşıyordu. Avusturya ile yapılan bir savaşta
Köprülü Mustafa Paşa'nın şehit düşmesinden sonra, Osmanlı İmparatorluğu,
daha zor durumlarda kaldı. Yavaş yavaş topraklarını kaybetmeye başladı.
İkinci Ahmet hiç bir önemi olmayan padişahlardan biridir.
22.ci PADİŞAH İKİNCİ MUSTAFA
( 1664 - 1704 )
Yirmi ikinci Osmanlı padişahı. Dördüncü Mehmet'in oğludur. İkinci Ahmet'in
ölümü üzerine, otuz bir yaşında iken padişah oldu. Gençliğinin bütün heyecanı
ile, çökmekte olan devlete bir şeyler yapmak istiyordu. İlk yıllarında
büyük bir azimle işe başladı. Sadrazama yazdığı bir mektupta, devletin
zor durumda olduğunu, kendisinin bu duruma bir çare bulmak istediğini bildirdi.
Bu nedenle, ordusunun başında, devam eden Avusturya seferine katılacağını
bildirdi. Bu durum, ülkede, genç padişaha karşı sevginin artmasına
yol açtı. Fakat artık güçsüz olan Osmanlı İmparatorluğu'nda büyük başarılar
göstermek olanağı kalmamıştı. Bu nedenle, İkinci Mustafa da başarılı olamadı.
Kendini av eğlencelerine kaptırdı. 1703 yılında tahttan indirildi. Bir
yıl sonra da öldü.
23.cü PADIŞAH ÜÇÜNCÜ AHMET
(1673 -1736 )
Yirmi üçüncü Osmanlı padişahı. Kardeşi ikinci Mustafa'nın yerine padişah
oldu. Saltanatının ilk yıllarında Ruslarla Prut savaşı yapılmış ve başarı
kazanılmıştır.1715 te Venedik'lilerden Mora geri alınmıştır.
Sadrazam Şehit Ali Paşa'nın Peter Varadin savaşında şehit düşmesi üzerine
Avusturya'lılarla Pasarofça antlaşması imzalanmıştır. Nevşehir'li Damat
İbrahim Paşa'nın sadrazam olması üzerine ülke on iki yıl barış içinde yaşamıştır.
Bu devre, "Lâle Devri" adı verilir. Ülkede büyük bir zevk ve eğlence devri
olan bu yıllar, Patrona Halil'in ayaklanması ile son bulmuş, Üçüncü Ahmet
tahtan indirilmiştir. Batı uygarlığının bir çok yenilikleri onun zamanında
yurdumuza gelmiştir. Örnek olarak matbaacılık onun zamanında yurdumuzda
başlamıştır. Olağan üstü bir yeteneği olmayan padişahlardan biridir.
24.cü Padişah BİRİNCİ
MAHMUT
( 1696 - 1754 )
Yirmi dördüncü Osmanlı padişahı. Birinci Mustafa'nın oğludur. Patrona
Halil ayaklanması üzerine, 1730 yılında Amcası Üçüncü Ahmet'in tahttan
indirilmesi üzerine padişah olmuştur. Zamanında İran, Avusturya ve Rusya
ile çeşitli savaşlar olmuştur. Fakat bu savaşların hiçbirinde başarı sağlanamamıştır.
1736 yılındaki Rusya savaşında Osmanlılar Kırım'da yenilgiye uğramışlar,
buna karşılık Ruslarla ve Avusturya'lılarla Rumeli'de yapılan savaşlarda
başarı kazanmışlardır. Bu başarılar nedeniyle Paris'te imza edilen anlaşmada
Osmanlıların pek kaybı olmamıştır. Zevkine düşkün bir padişah olarak tanınan
Birinci Mahmut cuma selâmlığına giderken at üstünden düşerek ölmüştür.
25.ci Padişah ÜÇÜNCÜ OSMAN
( 1698 - 1757 )
Yirmi beşinci Osmanlı Padişahı. İkinci Mustafanın oğludur. Birinci Mahmut'un
ölümü üzerine elli dört yaşında padişah olmuştur. Fakat hiç bir dünya görüşü
sahibi olmadığını, padişahlığının ilk günlerinden itibaren göstermeye başlamıştır.Bu
nedenle ülkenin bozuk olan düzenini düzeltmek konusunda hiç bir çaba gösterememiştir.
Kadınlardan nefret ettiği için, kadınların sarayda dolaşmalarını, sokağa
çıkmalarını yasaklamıştır. Sadrazamları da beğenmez olmuştur. Bu nedenle
sık sık sadrazam değiştirmiştir. En ufak bir kabahati bulunan sadrazamların
boyunlarını vurdurmaktan çekinmemiştir. Osmanlı İmparatorluğu'nda delice
hareketlerinin dışında hiç bir iz bırakmayan padişahlardan biridir.
26.cı Padişah MUSTAFA III
(1717 - 1774 )
Yirmi altıncı Osmanlı padişahı. Üçüncü Ahmet'in oğludur. Sarayda kapalı
bir hayat yaşadı. Üçüncü Osman'ın ölümü üzerine kırk yaşında padişah oldu.
Bilgi ve görgü bakımından oldukça geri bir hükümdardı. Zamanında Ruslarla
yapılan savaşta yenilgiye uğradık. Ruslar Çeşme'de Osmanlı Donanmasına
hücüm ettiler ve Kırımı ellerine geçirdiler. Sarayda sihirbazlar ve müneccimler
bulundurur, onların söylediklerinden dışarı çıkmazdı. Alman İmparatoru
İkinci Frederik'ten kendisine üç değerli müneccimini göndermesini istemişti.
O da Üçüncü Mustafa'ya şu öğütleri göndermişti: Tarih okumalı, eski tecrübelerden
yararlanmalı, iyi bir orduya sahip olunmalı. Üçüncü Mustafa on sekiz
yıl padişahlık yapmıştır.
ABDÜLHAMİT I.
( 1725 -1789 )
Yirmi yedinci Osmanlı padişahı. Üçüncü Ahmet'in oğludur. Sarayda kapalı
bir hayat sürmüş, eğitim ve öğrenimine gereği gibi önem verilmemiştir.
1774 yılında Mustafa III.ün yerine padişah olduğunda görgüsüz, bilgisiz
ve tecrübesiz biri durumunda bulunuyordu. Padişahlığının ilk günlerinde
Ruslarla savaşa devam etmiş, fakat Osmanlı ordularının yenilgisi üzerine
Osmanlı İmparatorluğu için çok ağır hükümlerle dolu Kaynarca antlaşmasını
imzalamıştır. Bu sıralarda Anaddolu'da da karışıklıklar çıkmıştır.
Ruslarla da savaşlar devam etmiştir. Uzun süren bu savaşlarla ülke, çok
perişan bir duruma gelmiştir. Bu sıralarda Özü kalesinin de Ruslar tarafından
alındığını duyan Abdülhamit I. hastalanarak ölmüştür.
SULTAN SELİM III.
(1761 - 1808 )
Yirmi sekizinci Osmanlı padişahı. Mustafa III.ün oğludur. Abdulhamit
I. den sonra 1789 yılında tahta çıkmıştır. Genç yaşında padişah olduğunda
büyük bir inanç içinde, büyük işler yapmak istemiş, fakat, artık her kuruluşu
ile zayıflamaya doğru dev adımlarla ilerlemekte olan Osmanlı İmparatorluğu'nda
başarılı işler görememiştir. Zamanında Ruslar Kırım'ı, Avusturya'lılar
Belgrdad'ı almışlardır. Yanya'da Tepedelenli Ali Paşa da, onun zamanında
ayaklanmıştır. Savaşlarda başarısızlıklar gösteren Yeniçeriler'i kaldırmak
istemiş. Nizam-ı Cedit adlı yeni bir asker örgütü kurmuştur.Fakat, fazla
gücü olmayan bir hükümdar olduğu için, 1807 yılında çıkan Kabakçı ayaklanması
ile tahttan indirilmiştir. Alemdar Mustafa Paşa III.cü Selim'i yeniden
tahta çıkarmak istemiş, fakat III.cü Selim, padişah olan IV.cü Mustafa
tarafından öldürtülmüştür.
SULTAN MUSTAFA IV.
(1779 - 1808)
Yirmidokuzuncu Osmanlı padişahı. Abdühamit I.nin oğludur. III.cü Selim'in
tahtan indirilmesi üzerine, 1807 yılında padişah olmuştur. Fakat,
çok geçmeden III.Selim'i yeniden tahta çıkarmak isteyen Alemdar Mustafa
Paşa'nın ayaklanması üzerine de tahtan indirilmiştir. Altı ay sonra,
Alemdar Mustafa Paşa'nın öldürülmesi ile sonuçlanan ayaklanmadan sonra
Mustafa IV., yerine padişah olan Mahmut II. tarafından boğdurulmak suretiyle
öldürülmüştür. Mustafa IV., otuz yıl yaşamış, bir yıl kadar padişahlık
yapmıştır. Padişahlığında bir özellik yoktur. Bir kukla olarak kullanılmıştır.
SULTAN MAHMUT II.
( 1784 - 1839)
Otuzuncu Osmanlı padişahı. Abdülhamit I. in oğludur. Mustafa IV.ün Alemdar
Mustafa Paşa tadrafından tahttan indirilmesi üzerine, 1808 yılında padişah
olmuştur. Zamanında Ruslarla savaş yapılmış, Besarabya kaybedilmiştir.
1814 yılında da Sırbistan'da, 1820 de de Tepedelenli Ali Paşa'nın Yanya'da
çıkan ayaklanmaları ile uğraşmıştır. Bu savaşların kaybedilmesinde başlıca
sorumlu olara Yeniçeri ordusunun bozulmasını gördüğü için bu örgütün yerine
yeni bir asker örgütü kurmuştur. Fakat, bunların yanı sıra, Mısır
hıdivi Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın ayaklanması olmuştur. Mahmut II., yine
zor durumda kalmış, Osmanlı ordularının yenildiği haberi üzerine, 1839
yılında ölüştür.
ABDÜLMECİT
(1823 - 1861 )
Otuz birinci Osmnı padişahı. Mahmut II. nin oğludur. İyi bir eğitim
ve öğretim görmüş, 1839 da babasının ölümü üzerine on altı yaşında padişah
olmuştur. Padişahlığının ilk yıllarında, zor durumda olan Osmanlı
İmparatorluğu, Mustafa Reşit Paşa'nın kuvvetli yönetimi altında Avrupa
devletlerinin yardımını sağlamıştır. Osmanlılar aleyhine ayaklanan Mısır
kuvvetleri geri çekilmiştir. 1839 yılında Tanzimat ilân edilmiş,
Osmanlı İmparatorluğu'nda yenilik hareketleri başlamıştır. Bu başarılı
durumlar karşısında Abdülmecit, kendi zevk ve eğlencesine dalmıştır. Bu
nedenlerle, yirmi iki yıllık padişahlığına rağmen, önemli işler göremeden,
genç denecek bir yaşta ölmüştür.
ABDÜLAZİZ
( 1830 - 1876 )
Otuz ikinci Osmanlı padişahı. Mahmut II.nin oğludur. Dokuz yaşında babası
ölmüş, ağabeysi Abdülmecit tarafından yetiştirilmiştir. Fakat öğrenimine
gereği kadar önem verilmemiştir. 1861 yılında Abdülmecit'in ölümü
üzerine padişah olmuştur. Padişahlığının ilk yıllarında ileri fikirli
devlet adamlarının uyarılarını dinlemiş fakat sonraları tutumunu değiştirmiştir.
Namık Kemal, Ziya Paşa gibi ileri fikirli Türk aydınlarını sürgüne göndermiştir.
Zor durumda olan Osmanlı İmparatorluğu'na çare bulmaktan uzak, kendi zevkine
düşkün bir hükümdar olmuş, devleti, altından kalkamayacağı kadar büyük
borçlara sokmuştur. Bu duruma bir çare arayan Mithat Paşa ve arkadaşları,
1876 yılında Abdülaziz'in tahttan indirilmesini sağlamışlardır.
MURAT V.
( 1840 - 1904 )
Otuz üçüncü Osmanlı padişahı. Abdülmecit'in büyük oğludur. Amcası Abdülaziz'in
veliahtı olmuş, onun Avrupa gezisinde yanında bulunmuştur. Veliahtlığı
sırasında "Genç Osmanlılar" hareketini benimsemiş, padişah olduğunda Meşrutiyet
ilân edeceğini söylemiştir. 1876 tarihinde, amcasının tahttan indirilmesi
üzerine de, padişah olmuştur. Ancak, amcasının tahttan indirileceğini
bilmesine rağmen, beklemediği anda olduğu için, akıl yeteneğini yitirmiş,
bütün tedavilere rağmen, bir daha düzelememiştir. Bunun üzerine,
doksan dört günlük saltanatından sonra, yerine kardeşi Abdülhamit II. getirilmiştir.
Bütün ömrünü, saray hapishanesinde ve hasta olarak geçirmiştir.
ABDÜLHAMİT II.
( 1842 - 1918 )
Otuz dördüncü Osmanlı padişahı. Abdülmecit'in oğludur. Amcası Abdülâziz'in
padişahlığında dilediği gibi yaşamıştır. 1876 yılında Murat V. in padişahlıktan
indirilmesi üzerine, onun yerine padişah olmuştur. Padişahlığının
ilk yıllarında Birinci Meşrutiyet'i ilân etmiştir. Fakat çok geçmeden Meclis'i
dağıtmış, sadrazam Mithat Paşa'yı sürgüne göndermiş, Meşrutiyet taraftarlarının
çoğunu sindirmiştir. Böylece ülkede sıkı bir yönetim uygulamaya başlamıştır.
Abdülhamit II. zamanında, çeşitli yerlerde ayaklanmalar olmuş, Osmanlı
İmparatorluğu pek çok toprak kaybetmiştir. Bu durumlara son vermek isteyen
aydın Türkler, 1908 yılında, İkinci Meşrutiyet'in ilân edilmesini sağlamışlardır.
Bir yıl sonra da Abdülhamit II., tahttan indirilmiştir. Abdülhamit II.,
1918 yılında ölmüştür.
MEHMET V., Reşat
( 1844 - 1918 )
Otuz beşinci Osmanlı padişahı. Abdülmecit'in oğludur. Abdülhamit'in
tahttan indirilmesi üzerine, Mehmet V. unvanıyle tahta çıkmıştır. Padişah
olduğunda 65 yaşında idi. Bütün ömrünü sarayda, kapalı odalar içinde geçirmişti.
Hükümdarlık etttiği dokuz yıl içinde, İttihat ve Terakki liderlerinin her
dediğini yapmıştır. Tahtta bulunduğu yıllar, Osmanlı İmparatorluğu'nun
artık dağılmaya ve çökmeye başladığı yıllardır. Tarblusgarp ve Belkan
savaşları, onun zamanında çıkmış, Birinci Dünya Savaşı'na onun zamanında
girilmiştir. Birinci Dünya Savaşı'nda, hiç bir gücü olmayan bir hükümdar
olarak, bütün yenilgileri görmüş, savaşın bitme yıllarında, 1918 yılında
ölmüştür.
MEHMET VI. Vahdettin
( 1861 - 1929 )
Otuz altıncı ve sonuncu Osmanlı padişahı, Abdülmecit'in oğlu, Abdülhamit II. ve Mehmet V.in küçük kardeşidir. Mehmet V.in ölümü üzerine 1918 yılında, Mehmet VI. unvanıyle tahta çıkmıştı. 57 yaşında padişah olmuş, dört yıl süren saltanatı sırasında Birinci Dünya Savaşı'ndan yenilgi ile çıktığımızı görmüş, Mondros mütarekesini ve Sevr antlaşmasını imzalatmıştır. İstanbul'un işgaline ses çıkarmamıştır. Atutürk'ün başlatığı Milli Mücadele hareketine karşı bir davranış almış; Mustafa Kemal ve arkadaşlarını zor durumda bırakabilmek için, elinden geleni yapmıştır. Kurtuluş Savaşı'nın milli kuvvetlerin zaferi ile sonuçlanması üzerine, bir İngiliz gemisine binerek, yurdumuzdan kaçmıştır. Böylece, altı yüz yıllık Osmanlı saltanatı, Vahdettin'in yurdumuzdan kaçması ile, son bulmuştur.