|
|
|
Okurlar, dilimiz Türkçemizi
konu ediniyor; dilimizin özenle korunmadı€ından, gitgide yozlafltırıldı€ından
haklı olarak yakınıyorlar.
Dil, bir ulusun kimli€i
oldu€u kadar, onu konuflan bireyin de toplum içerisindeki kimli€ini belirlemektedir.
O nedenle dilin korunup,kollanması
gerekir.
Ancak, korumak istedi€imiz
dilin ne oldu€unu, kime, yani Arab’a mı, Fars’a mı, yoksa ‹ngiliz’e, ya
da Fransız’a mı ait oldu€unu bilmek durumundayız. Bunun ayırımına varmadan
dile karakucak sahip çıkmak,farkında olmadan baflka dillere, baflka kültürlere
kol-kanat germek ve kendi dilimizi bunlarla bo€mak anlamına gelir.
Bu durum; gurka yatmıfl bir
tavu€un altına timsah yumurtası koymaya benzemez mi?
‹flte Türk dilinin korunmasını
yanlıfl adreslerde aramak, dilimize yarar de€il, zarar getirmektedir.
Bu gibi duyarsızlıklarımız
yüzünden dilimiz yeterince serpilip büyüyememifltir.
‹stanbul’dan “Bör-As”
adıyla Türkiyat
dergisine gönderilmifl afla€ıdaki uzun fliirde “Arınmıfl Dilimiz” bafllı€ı altında
Türkçedeki yozlaflmadan yakınılmaktadır.
Yakınılmaktadır yakınılmasına,
ama bu fliirde Türk dili korunmufl mudur, Türkçeye gereken saygı gösterilmifl
midir?
“ARINMIfi D‹L‹M‹Z
Bir fley anlamıyorum öz dilimizden
Uydurma kelimeler aldı yürüdü.
Sanki bunalıyorum gurbet
elinden
Uydurma kelimeler aldı yürüdü.
Yaflam diye ayıp kelime geldi
Hayat kelimesi ortada kaldı.
Türkçe imkânımız, olanak
oldu
Uydurma kelimeler aldı yürüdü.
Gök götürü konuksal avrat,
Hostese verilen ne güzel
ad.
Öz dilimizi bozmak bir sanat,
Uydurma kelimeler aldı yürüdü.
Ispat'ın adına kanıt dediler
Cevabın adına yanıt dediler.
Meskenin adına konut dediler
Uydurma kelimeler aldı yürüdü.
Acayip kelime ismi de kuram,
Erek, süreç, saptanma kavram,
Ali'lerimiz olacak bir Avram
Uydurma kelimeler aldı yürüdü.
Öz dilimiz tam kâlbinden
flifllendi,
Nutuk söylev diye bafllandı.
‹nkılâp ta devrim diye ifllendi
Uydurma kelimeler aldı yürüdü.
Olasılık tümleç bunlardan
biri,
Milli marfl oldu Ulusal Düttürü,
Madalya aldı, cahili, topalı
körü
Uydurma kelimeler aldı yürüdü.
Millet, ulus oldu, erlik
kalmadı,
Uydurdukça ço€aldı, birlik
kalmadı,
Dilimiz bozuldu dirlik kalmadı,
Uydurma kelimeler aldı yürüdü.
Bör-As der ki; ne olacak
halimiz ?
Uyduru uydura bozulmufl dilimiz,
Zaman gelecek kaybolacak
benli€imiz
Uydurma kelimeler aldı yürüdü.
Bör-As
İstanbul”
Türkçeyi korumak adına onu,arkadan
bıçaklamanın somut bir örne€ini, bu fliirden aldı€ımız flu sözcüklerde görmek
olasıdır:
‘Hayat’ı, ‘Yaflam’ a,
‘‹mkân’ı, ‘Olanak’a,
‘Ispat’ı, ‘Kanıt’a,
‘Cevap’ı, ‘Yanıt’a,
‘Mesken’i, ‘Konut’a,
‘Millet’i, ‘Ulus’a
Ye€liyor
bu fliirin de€erli yazarı. Oysa Türkçe diye kol-kanat gerdi€i –soldaki- sözcükler
Arapça kökkenli. Yerip,”uydurma” diyerek tu-kaka etti€i –sa€daki- sözcükler
ise, öz Türkçe sözcüklerdir.
Biz,Türk dilini yozlafltırmaktan
sakınan kimselerin Türklü€e ve Türkiye’nin kurucusu Yüce Atatürk’e, ayrıca
O’nun ilke ve Devrimleri’ne de kol-kanat germesini, bir tutarlılık olarak
görmekteyiz.
Atatürk’ün:
“Ülkesini, yüksek istiklâlini
korumasını bilen Türk milleti,
dilini
de yabancı diller boyunduru€undan kurtarmalıdır.”
Selçuklu’dan Osmanlı’ya
yüzyıllar boyu üvey evlat muamelesi görmüfl; çayıra salınan yılkı atları gibi
korumasız bırakılan dilimize Atatürk,1930’lu yıllarda sahip çıkıp, onu korumak
ve gelifltirmek için Türk Tarih ve Dil Kurumu’nu açarak mirasının
da bu kuruma verilmesini vasiyet etmifltir.
Türkçemizin geliflmesini
önleyen unsurları iki grup altında görmek durumundayız. Bunlardan ilki eski,
kangren olmufl Arab ve Fars dillerinin e€emenli€idir. Arab ve Fars kökenli
sözcüklerin toplumun bütün kesimlerinde benimsenip kullanıla gelmesi, birçoklarının
yerlerine Türkçe karflılıklar bulunmaması, bunlara istemeyerek (kerhen) katlanmamızı
gerektirmektedir!
‹kinci engel ise, bilim
ve teknoloji ile bir ba€lantısı olmadı€ı,birçoklarının da Türkçe karflılıkları
oldu€u halde günlük konuflmalarımıza girmifl olan Batı dillerinden dilimize
sızan sözcüklerdir.
Sa€ olun,elinize sa€lık
gibi Türkçe karflılıkları kullanmak varken –haydi teflekkür neyse- ama ‘mersi’yi kullanmak,
yahut da “güle güle” ve “hoflça kalın” demenin suyu çıkmıfl gibi,yerine “bay
bay”ı kullanmak afla€ılık duygusundan
kaynaklanan bir özentisi ve züppece bir tutumdan baflka nedir?
Ömer Akb›y›k - Brisbaine